Rafael De Jesús Ramírez, Oderay Ponce de León

Η Πτέρυγα των Μελαγχολικών είναι μια υπερμεσική εγκατάσταση που έχει συλληφθεί ως μια πορεία αναχώρησης και επιστροφής, προσανατολισμένη προς την αναζήτηση μορφών γνώσης συνδεδεμένων με το Απόκρυφο. Προτείνει ένα ταξίδι στο οποίο ο θεατής διασχίζει έναν σκοτεινό χώρο μέχρι να εισέλθει σε έναν διάδρομο με οθόνες διατεταγμένες ως τρίπτυχα, όπου αρχίζει να έρχεται σε επαφή με μια σειρά από σύμβολα και εικόνες (στοιχεία που ξεχωρίζουν από ένα αμάλγαμα περιεχομένων συναρμολογημένων μέσω απότομου και συγκεχυμένου μοντάζ) ενώ ένα ατμοσφαιρικό ηχοτοπίο τον περιβάλλει. Στη συνέχεια κατευθύνεται προς ένα κτίσμα που θυμίζει καλύβα, ευθυγραμμισμένο με τον διάδρομο. Μόλις εισέλθει, ο θεατής μεταβαίνει από τη λήψη ερεθισμάτων στην ενεργοποίησή τους μέσω συσκευών που λειτουργούν ως μάρκες και στοιχεία ενός επιτραπέζιου παιχνιδιού. Τέλος, σε μια αντίστροφη πορεία, ο θεατής που εισήλθε χωρίς γνώσεις για το Απόκρυφο βαδίζει αντίστροφα στα βήματά του προς το σημείο εκκίνησης, σαν κάποιος που ταξιδεύει μεταξύ επιπέδων ύπαρξης ή επιστρέφει από την τρέλα.

Το έργο αρθρώνεται γύρω από την έννοια της «αποσυναρμολόγησης», κατανοημένης ως μια διαδικασία εξαγωγής συγκεκριμένων στοιχείων με σκοπό την απομόνωση συμβόλων, χειρονομιών και περιεχομένων που επιτρέπουν στη συνέχεια τη δημιουργία νέων διαμορφώσεων και νοημάτων. Έχει κατασκευαστεί μέσα από την οικειοποίηση και επαναπλαισίωση θραυσμάτων αντλημένων από άλλα έργα, μεταξύ αυτών το The Nature of Elohim, μια κινηματογραφική ονειροπόληση του Ραφαέλ Ραμίρες, και το Depositional Landscape, ένα υπερμεσικό έργο της Οντεράι Πόνσε ντε Λεόν, καθώς και ηχητικά στοιχεία και άλλες συσκευές δημιουργημένες ειδικά για το έργο. Στο σύνολό τους, αυτά τα συστατικά δημιουργούν ένα διαδραστικό και καθηλωτικό ταξίδι που κινητοποιεί τον θεατή και τον μετατρέπει σε ενεργό υποκείμενο εντός του προτεινόμενου οικοσυστήματος.

Η αποσυναρμολόγηση αναλαμβάνεται όχι μόνο ως προκαταρκτική μεθοδολογία αλλά ως δομική αρχή. Η εγκατάσταση διαμορφώνεται μέσω ενοτήτων που μπορούν να λειτουργούν με έναν ορισμένο βαθμό αυτονομίας και οι οποίες, όταν απομονωθούν, μπορούν να θεωρηθούν ανεξάρτητα έργα, αμφισβητώντας έτσι αρχές όπως η τυπική σταθερότητα και η ιδιότητα του δημιουργού.

Ταυτόχρονα, η Πτέρυγα των Μελαγχολικών λειτουργεί επίσης ως εργαστήριο: τόσο η ερευνητική της διαδικασία όσο και η εκθεσιακή της μορφή διεγείρουν την ανάδυση νέων έργων που συνδέονται με αυτή. Το έργο δεν έχει σταθερά όρια, συγκεκριμένη αρχή ή οριστικό τέλος· παραμένει ανοιχτό σε οργανικό μετασχηματισμό και προσαρμογή. Αν και κατέχει μια αναγνωρίσιμη δομή, παρουσιάζεται σκόπιμα ως μια ανοιχτή διαδικασία σε διαρκές γίγνεσθαι, περισσότερο οικοσύστημα παρά ολοκληρωμένο αντικείμενο.

Από εννοιολογική άποψη, εντάσσεται σε ένα τοπίο διαμυθοπλασίας (όρος θεμελιωμένος στο μανιφέστο της Εθνο☰στοιχειοντολογίας), όχι μόνο λόγω της καταγωγής του από μια κινηματογραφική πρακτική που καταπιάνεται με αυτήν την έννοια, αλλά και επειδή λειτουργεί ως πύλη μεταξύ πλαισίων που είναι βαθύτατα εθνο☰στοιχειοντολογικά. Υπό αυτήν την έννοια, τόσο το έργο όσο και ο επιμελητικός του μηχανισμός εισαγάγουν μια οντολογική αναστολή που κάνει τον θεατή να ταλαντεύεται μεταξύ πίστης (κατανοημένης επίσης ως εμπιστοσύνης) και κριτικής ανάλυσης.

Στρατής Βογιατζής

2021 | Φωτογραφία, Κείμενο 

Το έργο στοχάζεται τον Κάμπο της Χίου ως έναν τόπο όπου το παρελθόν και το παρόν συνυπάρχουν σε συνεχή ένταση. Μέσα από πολυετή περιπλάνηση και συναντήσεις με τους κατοίκους, αναδεικνύεται το παρελθόν όχι ως στατικό ίχνος αλλά ως ενεργή δύναμη που διαπερνά τον χώρο, τη μνήμη και την καθημερινότητα. Η αφήγηση εστιάζει στα εφήμερα ίχνη, στα θραύσματα μνήμης και στις λεπτές συνδέσεις που θολώνουν τα όρια ανάμεσα στο πραγματικό και το φαντασιακό, μετατρέποντας τον τόπο σε ένα αινιγματικό πεδίο προσωπικής και συλλογικής μνήμης.

Sol Prado

2019 | Ψηφιακό βίντεο | 21’ 38’’

Το ΚΛΕΙΣΑΜΕ ερευνά τη Λέρο ως τόπο εγκλεισμού, εξορίας, ψυχιατρικής περίθαλψης και προσφυγικού καταυλισμού. Με αφετηρία το ημερολόγιο του Félix Guattari, το έργο συνδέει αρχιτεκτονική, σώμα και εξουσία, εξετάζοντας πώς η παραγωγή της επιθυμίας και τα οπτικοακουστικά ερεθίσματα λειτουργούν ως σύγχρονοι μηχανισμοί κοινωνικής ρύθμισης και ελεγχόμενης καταστολής.

Cycladic Press 

Ηλίας Πετρόπουλος, επιμέλεια και μετάφραση: Μιχάλης Αλεξανδράτος | 2024

Το «Harakiri» παρουσιάζει τις σημειώσεις και τα σκίτσα που δημιούργησε ο Ηλίας Πετρόπουλος κατά τη διάρκεια της φυλάκισής του στις φυλακές Αβέρωφ, τον Ιούλιο του 1969.

Τριάντα χρόνια αργότερα, ο Πετρόπουλος δημοσίευσε ένα άρθρο βασισμένο σε αυτό το υλικό, στο οποίο περιέγραφε τις πρακτικές αυτοτραυματισμού μεταξύ κρατουμένων και ανδρών της εργατικής τάξης, γνωστές στην αργκό του υποκόσμου ως «χαρακίρι».

Μεταφρασμένο για πρώτη φορά στα αγγλικά, το άρθρο συνοδεύεται από έγχρωμα facsimile των σκίτσων του Πετρόπουλου, προερχόμενα από το προσωπικό του αρχείο, το οποίο φυλάσσεται στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη στην Αθήνα.

Μενέλαος Καραμαγγιώλης & Døcumatism

2012-2019 | Ψηφιακό βίντεο | 11’ 26’’

Ένας ανήλικος κρατούμενος μεγαλώνει μέσα στο κελί του ένα πουλί που πετάει ελεύθερο έξω από το κλουβί του και γίνεται ο καλύτερος “φίλος” του κι ένα σύμβολο ελευθερίας μέσα στη φυλακή. Σιγά σιγά ο κρατούμενος μετατρέπεται σε ένα είδος “δεσμοφύλακα” όταν συνειδητοποιεί πως οι πρώτες ερωτικές ανησυχίες μπορεί να αναστατώσουν το πουλί που θα ίσως πετάξει και φύγει μακριά.

Aliki Finn & Cognitive Noise

2025 | 2D animation | 3’ 30’’

Ένα πρόσωπο παγιδευμένο σε ένα μεταιχμιακό κενό προσπαθεί να θυμηθεί το παρελθόν, προσπαθεί να φανταστεί ένα μέλλον που έχει ήδη περάσει. Ένας χώρος που έχει σιωπήσει ακούσια. Ήχοι που έχασαν τον σκοπό τους και έγιναν αδιάκριτοι. Θολές μνήμες. Παγιδευμένες ψυχές.